Logboek

Duiken op de SS Madrid

Even een duik pakken op zaterdagmorgen, wetende dat het weer s’middags om zou slaan. Goed naar de meteo gekeken. En het zag er naar uit dat s’middags de wind zou aantrekken. S’morgens was het volgens diverse sites dat de wind in de morgen rustig was. Dus op naar Den Helder. Daar aangekomen, werd ik al aardig uit mijn shirt geblazen. Hugo die ook naar buiten ging, zei dat er een aardige bries stond.

Dat voelde ik mijn shirt ook. Dus toch maar een trui aan.

Door de sluis, richting het Molengat, en toen richting de Zuid. Er stond een best golfje. De verkeerscentrale zei dat het windje ZW 2 was maar, waar wij waren stond er een 4. En dat was te voelen in de boot.

Op het wrak aangekomen, hadden de duikers nog 10 minuten om zich om te kleden. Want de kentering kwam er in. De mannen waren druk bezig, ik probeerde hier en daar nog even te helpen. Toen om negen uur de laatste overboord zou gaan zei ik tegen hem dat hij na een half uur bodemtijd maar omhoog moest gaan want ik vertrouwde het weer niet.

DSC02871_-_kopie

Toen zij tien minuten beneden waren kreeg ik op VHF 16 een veiligheids bericht. District Texel ZZW 6.

De centralist was nog niet uitgesproken of er ging een deur open waar alleen maar wind uit kwam. De golven gingen in een mum van tijd van redelijk hoog naar bezopen hoog. (kan even geen ander woord vinden)

De hele zee begon wit te kleuren. Maar de mannen beneden hadden niets in de gaten. Ik keek nogmaals om mij heen over de golven, kijken of niemand de ankerlijn miste. En als je daar alleen boven zit, in een boot die niet meer slingerde maar stampte, wachtende op duikers die niet weten wat er boven aan de hand is duurt een halfuur erg lang. De eerste duiker die langs de lijn omhoog kwam kijk wel raar op, dat hij naar beneden ging stonden er wel golven, maar dit was wat anders, ik pakte zijn flessen en lood aan en na een volgende golf klom hij aan boord.

Ondanks dat het weer omgeslagen was hadden ze beneden goed zicht, 4 tot 5 meter. Maar ja het was hoog water dus op dit wrak is het dan meestal goed vertoeven.

Het wrak wat hier ligt is de SS Madrid.

madrid2

Kiellegging in 1922 bouwnr 666.

Gebouwd als Sierra Nevada te Stettin.

In 1925 is de naam verandert in SS Madrid.

Lengte 134 meter, breed 17 meter.

Twee stoommachines en twee schroeven.

4400 PK wat een kruissnelheid gaf van 13 knopen.

In 1934 werd het schip gecharterd door de Hamburg Sud Amerikanische Dampfschiffahrt Gesellschaft een reder die nu nog bestaat maar als Hamburg Sud. In 1937 kocht deze reder het schip.

Beging september 1939 tijdens de thuisreis werd het bericht ontvangen dat de oorlog tussen de grote mogendheden was uitgebroken. Om niet in handen van de geallieerden te vallen besloot de kapitein koers te zetten naar de haven van Las Palmas op de neutrale Spaanse Canarische Eilanden.

Op 3 september liep het schip de haven binnen. Een jaar later kreeg de kapitein opdracht om naar St. Nazaire te stomen. Maar voordat het schip vertrok liet kapitein G. Brandt het schip door een duiker inspecteren of er onder het schip geen sabotage was gepleegd. En wat bleek in de bakboordschroef zat een 10 meter lange staaldraad die volgens de kapitein door de Britse Geheime Dienst erin was gedaan.

Tijdens de reis werd er diverse keren de koers verlegd om eventuele achtervolgers te misleiden, ook werd er hard gewerkt aan boord om het aanzien van het schip te veranderen. Zo werd er een schoorsteen weggehaald, in die tijd werden er vaak blinde schoorstenen geplaatst om het schip groter te doen lijken. Dus nu had de Madrid nog maar 1 schoorsteen. Ook werd de witte bovenbouw bruin geschilderd.

Op 28 december 1940 om 16.00 uur liep het schip St. Nazaire binnen. Natuurlijk werd het schip door de Kriegsmarine gevorderd. Tot 15 februari 1941 fungeerde het als oefenschip voor het 26ste U-bootfltottielje.

Na een verbouwing bij Wilton Feijenoord in Rotterdam was het nu op weg naar Hamburg om daar als oefenschip voor het 28ste U-bootflottielje dienst te doen.

u-boot

Volgens Duitse gegevens was het opgenomen in een snel konvooi want alle schepen liepen meer dan 10 kn per uur. De maximumsnelheid van de Madrid was 13 kn. Vier vaartuigen van de Kriegsmarine voeren ter bescherming mee.

Één van de begeleidende schepen, de Voorpostenboot VP 1101, seinde in de loop van de morgen dat de Madrid door bomtreffers in brand was gevlogen en dat er dringend hulp nodig was, ook werd er geseind dat er 1 vliegtuig was neergeschoten. Een Engelse bron vermeld dat 3 vliegtuigen (Beauforts van Coastelcommand) om 16.39 uur een aanval deden op een konvooi van 8 schepen, 25 km ten zuidwesten van Den Helder.

vlieg

Bij die aanval werd een groot schip door 4 bommen van 500 pond getroffen waarna het in brand vloog. De Havencommandant zond diverse schepen naar de Madrid maar om 22.00 uur zond de voorpostenboot VP 1101 dat de Madrid niet meer te redden was. Het schip dreef door wind en stroom richting de Haaksgronden en strande daar op de Keizersbult. De reddingsboot Dorus Rijkers met schipper Coen Bot kon niet eens in de buurt van het brandende schip komen.

madridvlieg

Tijdens de stormen van 1941-1942 is het schip helemaal uit elkaar geslagen.

De Madrid is het grootste schip dat de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Nederlandse kust door luchtacties hebben verloren. Nadat alle duikers weer aan boord waren en de dreg was binnengehaald werd aan de thuisreis begonnen, ik had eerst Hugo aan boord van zijn schip de Red Rover opgeroepen hoe het bij hem was want hij had een wrak noordelijker gepakt. Hij had het ook zwaar te verduren. Ik melde hem dat het Westgat geen optie was omdat met deze wind het levensgevaarlijk was om daar door heen te gaan. Dus moest ik over de Haaksgronden naar het Molengat waar ik hem dan zou treffen.

Na een zeer woeste reis kwamen wij in het Molengat aan waar het even beter werd om te varen. Ook kon je dat aan de duikers merken want zij begonnen even meer te vertellen hoe hun duik was geweest op de Madrid.

Goed zicht en veel gezien. Het wrak is ook finaal uit elkaar geslagen er staan wel wat wanden maar het overgrote deel is omgevallen. Wij hebben toch wel veel gedoken op de Madrid, ik zo'n 70 keer en elke keer ook nu nog vind je weer dingen die nog niet eerder zijn opgevallen, maar dat heb je met een groot wrak. Vooral achter de stoommachines en voor de ketels is het altijd grutten in de bodem. Gereedschap, waaronder pijpensnijder, oude boren en vetspuit e.d.

Veel spullen van brons en koper.

Grote ovale patrijspoorten.

poort Zo ziet het er beneden uit.

En zo op het erf en aan de muur.

poort1

poort2

Ook de stoomfluit is gevonden, Hugo heeft hem mooi schoongemaakt en hangt in zijn Museum.

stoomfluit

Op de foto kunt u zien dat het schip beschoten is want er zit een kogelgat in de fluit. Dit zijn items waar je als duiker van droomt, er zit een hele geschiedenis achter. In het begin van onze duikcarrière namen we alleen bronzen afsluiters mee of een roodkoperen pijp met bronzenflenzen. Maar als je er meer kijk op krijgt dan wordt het zoeken af en toe beloond met bovenstaande items.

Ook is er van dit schip veel bestek en borden gehaald.

bord

bord1

Verzilverde schaal met logo van de rederij.

Ook dit staat allemaal in het Museum. Van de kolossale stoommachines hebben we de toerental begrenzers afgehaald.

begrenzer

Hier staat de tekst in het Duits maar het is een Schotse uitvinding. Dat deden de Duitsers veel in die tijd, waarschijnlijk konden ze geen Engels. Ook op andere wrakken kom je dit tegen.

En natuurlijk komen we ook vis tegen, veelal in grote scholen maar dan voornamelijk kleine vis.

vis

En natuurlijk Noordzeekrabben in diverse afmetingen. Deze krabben zitten ook overal ze staan, hangen en lopen. Dus als wij ons vasthouden op een wrak wat weleens gebeurd of aan het demonteren zijn dan moet je wel uitkijken waar je de vingers houd.

Want die scharen knijpen echt je vinger eraf.

krab

Noordzeekrab.

Hieronder een sidescan van de Madrid.

sonar

Dus om heerlijk te kunnen duiken is de Madrid een mooi wrak.

madridschilder

De Northseadivers.

Coen, van de Mac.O

Pinksteren 2012 zag eruit als een winderig weekend thuis bij het meisje.
Maar in de loop van de week begon het er steeds beter uit te zien, NE wind kracht 4.
Dus dat moesten we gaan redden, iedereen gebeld met de mededeling we gaan.
Vrijdagochtend om 08.00 uur in Den Helder, ikzelf was er al om 07.10 uur om de apparatuur te installeren en om nog wat spullen weg te stoppen.
Al gauw kwamen de anderen ook, alleen schipper Hugo was aan de late kant, hij kwam later met het excuus dat er een tractor voor hem zat,ja,ja,ja.
Om 08.30 vertrokken wij met de boten uit de haven. Sluis opgeroepen en die stond al snel voor ons open.

IMG_8304_-_kopie

Nadat wij ons hadden gemeld bij de verkeerscentrale, stoomden wij door de haven richting de Texelstroom, er stond een behoorlijk windje, er kwamen al wat golven de haven binnen.
En eigenlijk werd het alleen maar beroerder dus ik zei tegen de rest van de bemanning dat ik er weinig voor voelde om zo 5 tot 6 uur lang te moeten zwoegen om op Terschelling te komen. Dus heb ik Hugo gebeld met de mededeling dat wij naar Texel zouden gaan en dan vandaar uit te gaan duiken en als het de volgende dag beter zou zijn om dan naar Terschelling te stomen.
Hugo kwam al gauw met het idee om dan het hele weekend hier te blijven omdat je anders voor een nacht naar Terschelling moest.
Zo gezegd zo gedaan. Vrijdag dus de hele dag op Texel geweest, eerst in de gemeente haven en later naar de jachthaven, want in de gemeentehaven hadden we geen stroom.
IMG_8311_-_kopie
Gelijk voor twee nachten betaald, dan hadden we daar geen omkijken meer naar. Je zou niet zeggen dat er op dat moment windkracht 5 tot 6 stond als je de mannen zo ziet zitten/liggen.
En zo zijn er van die duikers die denken dat ze een zeehond na kunnen doen.

IMG_8316_-_kopie

Normaal zou je voor zo’n mooie dag tekenen om er zo bij te zitten, maar we kwamen om te duiken op zee bij Terschelling en niet op Texel in de haven. Ook Peter wist het niet meer.

IMG_8315_-_kopie

En zo zijn we de dag een beetje door gekomen, nog even naar de CIV om spullen te halen want de Mac.O had lekkage, Hugo dacht dat het door twee bout gaatjes was gekomen, nadat we het hadden gerepareerd, kwamen we de volgende dag er achter dat het nog steeds lekte.
Dus zaterdag weer aan het smeren met kit, maar dat heeft ook niet geholpen.
Zaterdagochtend zijn we naar buiten gegaan, we zouden gaan duiken op de Loodsboot 12, de Mac.O moest eerst even naar Den Helder om Peter op te halen, nadat Peter aan boord was zijn we direct richting de S10 gevaren en haalden we de Red Rover bij het Molengat weer in.
Daar een prima duik gemaakt, met redelijk zicht, Hugo had een oefenhuls gevonden met een houten prop erin.
De tweede duik zouden we op de Koning Wilhelm maken, die ligt vlak voor Huisduinen.
De stroming bleef er aardig in staan, maar dat kwam ook door de NE wind.
Het water werd aardig opgestuwd door de wind.
Tijdens en voor de duik nam de wind aardig in kracht toe, eerst 4 gaf de centrale door, daarna 5 en tot slot 6, dus terug naar Oudeschild zou nog wel eens een reisje kunnen worden.

IMG_8365_-_kopie

En dat werd het, na een zeer onstuimige reis kwamen we om 20.30 uur de haven binnenlopen.

IMG_8375_-_kopie

De havenmeester zei dat de jachthaven helemaal vol lag, maar hij had nog wel een plekje naast de WR 212 in de Noorderhaven, van deze schipper kregen we een stroompie zodat de accu’s vol bleven.
Ook was er een feestje in de Kombuis (cafe). S ávonds gezellig bij elkaar op de boot onder het genot van een biertje en een restantje jutterbitter.

IMG_8340_-_kopie

Even de dag doornemen met een alcoholische versnapering.

IMG_8341_-_kopie

Wat is het leven toch slecht.En daarna naar bed, na een goede nachtrust weer uit de veren en na het ontbijt lekker de zee op om een dag heerlijk te duiken.
Er moest ook nog serieus gestuurd worden met dit weer. Maar the captain bracht hem weer waar we zijn moesten.

IMG_8378_-_kopie

Maar de dag hierna hadden we prachtig weer, dus even in het zonnetje.

IMG_8390_-_kopie

IMG_8396_-_kopie

Na dit weekend weer terug naar Den Helder, boten wassen en schoonmaken.
Ook deze boot kan niet zonder kok, Kokkie Han.

IMG_8395_-_kopie

Het was ondanks de wind weer een geslaagd weekend, volgend jaar naar Terschelling.

Coen van de, Mac.O

Vroege duik.

16 juli 2012,

Zondagnacht om 02.00 uur uit bed, koffie zetten, brood pakken en dan in de auto op weg naar Den Helder. Was voor half vier in Den Helder, een paar waren er al, boot laden en om 03.45 de haven uit richting de sluis.

In de haven de sluis al opgeroepen dus die stond al bijna open zodat we gelijk door konden.

Het was nog aardedonker dat we het Marsdiep invoeren, dit keer zouden we gaan duiken op de SS Madrid. Dus ook dit keer weer door het Westgat, toen we erdoor waren leek het alsof er al een bootje lag, maar dit was gezichtsbedrog. De Red Rover zou weer ankeren zodat de Mac.O weer op een lange lijn erachter kon liggen. Er stonden nog behoorlijke golven dus er moest wel rek in het touw zitten. Het begon in het Oosten al wat lichter te worden. Nadat er was geankerd konden de duikers zich om gaan kleden want de kentering begon al bijna.

Toen de duikers beneden waren kwam de verkeerscentrale met het weerbericht, het luide als volgt, ZW wind kracht 4 ruimend naar NW 5, dus of we een tweede duik konden maken was nog te bezien. Nadat de duikers weer in de boten waren, had ik met Hugo overleg, we besloten om terug te varen achter Noorderhaaks om daar in de luwte te gaan liggen.

En sommige mensen de tijd kregen om hun wrakkenklosje weer uit de knoop te halen.

IMG_8420_-_kopie

Zo gezegd zo gedaan, daar gooide ik het anker eruit en de Red Rover kon naast ons gaan liggen.

Toen we daar een uurtje hadden gelegen kwam er vanuit het westen een hele donkere lucht aan, Hugo zei dat we de tweede duik wel konden vergeten, de wind begon ook al een beetje aan te trekken.

IMG_8364_-_kopie

IMG_8371_-_kopie

Dus het besluit was snel genomen, retour Den Helder. Om 10.30 lagen we weer in de haven.

Maar toch lekker een duik gepakt.

Coen, van de Mac.O

Opleidingsduiken N.O.B. Noordzee.

Op 7 juli 2012 voeren we met twee boten uit.

Totaal op twee boten 12 personen. Bjorn Sloos van Duikteam Heerenveen had onlangs een N.O.B. wrakduikspecialty gehouden. Deze instructeur gaat vaak met ons mee en zodoende vroeg hij aan mij of er iets te plannen was zodat alle cursisten hun wrakduiken konden maken. En dat was geen probleem, we hoefden niet zo vroeg weg want de kentering viel rond de klok van 10.00 uur. Het was prachtig weer, de meesten zaten al lekker in het zonnetje, Hugo en ikzelf voeren de boten door de sluis en de haven van Den Helder richting het Marsdiep.

IMG_8404_-_kopie

We zouden gaan duiken op de Ninian Paton. Door het Westgat nog een stukje omhoog en daar was het wrak al. Iedereen kon zich rustig omkleden, we hadden geen haast want we waren ruim op tijd. Leonard was voor deze keer bij mij aan boord want Peter was verhinderd, en zo had ik toch ook een ervaren wrakduiker aan boord voor de begeleiding. In de sluis had ik een briefing gehouden daar vertelde ik wat de duikers konden verwachten en wat ze moesten doen met het in en uit het water gaan. Ook informatie over het wrak, en hoe het er bij lag.

IMG_8419_-_kopie

Toen iedereen klaar was om te water te gaan gooide ik de boot los en voer naar het ankertouw van de Red Rover. Hugo had geankerd en wij lagen achter hem, zodoende konden de duikers van de Mac.O rustig te water springen en op de stroming het ankertouw pakken. Na een 40 tal minuten kwamen de eerste alweer boven, de eerste keer op een wrak is toch spannender dan dat ze dachten en daarom was het luchtverbruik hoger.

IMG_8413_-_kopie

Toen iedereen weer aan boord was kwamen de verhalen los, wat mooi en te gek, super, e.d. Op de Red Rover begonnen ze de flessen te vullen voor de tweede duik, dit gaf natuurlijk wel wat herrie. Het duurde toch wel aardig lang het vullen.Ze waren net op tijd met vullen toen het tijd was om voor de tweede keer te gaan duiken.

IMG_8409_-_kopie

Ditmaal op de SS Ruth.

Ook deze duik vonden ze te gek, nu was het wel mooi weer en er stonden amper golven, dus de dag was al geslaagd. Na de tweede duik voeren we weer rustig door het Molengat richting Den Helder.

IMG_8417_-_kopie

Nadat de boten waren gelost en schoongemaakt namen we nog een biertje om de dag door te praten en gingen hierna naar huis.

Coen van de Mac.O

Zondagduikje

In eerste instantie zag het er voor zondag niet goed uit, maar zaterdagsavond ging de wind er toch aardig uit en de voorspellingen waren bijgesteld. Dus dan maar een duik pakken, Richard van Duikteam Heerenveen en Schipper Hugo van de Red Rover stapten aan boord van de Mac.O. Voor de rest hadden we geen duikers i.v.m. de vakantie’s.

We zouden naar de SS Fortuna gaan, daar aangekomen ging ik eerst even met de sidescan aan de gang want er moest nog een scheepje naast liggen. En inderdaad op de sonar kwam het tweede scheepje ook te voorschijn. Na een paar opnamens gemaakt te hebben voeren we naar het grotere wrak om daar te ankeren, het was intussen prachtig weer geworden op zee.

De trui kon uit, we moesten nog even wachten op de kentering, maar ik zag de stroomrichel al veranderen en zij tegen Hugo en Richard maak je alvast maar klaar om te duiken want het wordt zo rustiger. Maar toen de stromingsrichel onder het schip door ging leek het wel harder te gaan stromen. Dat was ook door de rest opgemerkt, het moest kloppen volgens mijn gegevens en inderdaad even later werd het rustiger, Hugo ging als eerste naar beneden op de voet gevolgd door Richard.

IMG_8445_-_kopie

IMG_8446_-_kopie

We hadden van te voren aan Richard verteld wat hij moest doen als de hefballon omhoog geschoten werd, Richard had dit nog nooit gedaan dus dit moest hij ook leren. Van boven af kon ik ze goed volgen bij de ankerlijn, het zicht was prima aan de oppervlakte.

IMG_8449_-_kopie

En zo verdwenen de duikers in de diepte van onze mooie Noordzee. Het vrachtschip SS Fortuna is in 1943 naar de kelder gejaagd door een aanval van vliegtuigen. Na zo’n 35 minuten kwam de hefballon weer aan de oppervlakte, na nog even gewacht te hebben begon ik langzaam de ankerlijn binnen te halen. Toen de hefballon naast de boot lag maakte Hugo de kraan aan de dreg vast en kon ik het binnenboord hijsen.

IMG_8458_-_kopie

IMG_8461_-_kopie

Ze hadden een mooie duik gemaakt, maar het zicht viel beneden toch tegen. Nadat we alles weer vast hadden gemaakt begonnen we met de terugreis. Na 1,5 uur liepen we Den Helder weer binnen.

Coen, van de Mac.O